โครงหน้าเบี้ยว เกิดจากอะไร? โครงหน้าไม่เท่ากัน? แก้ไขด้วยวิธีไหนดี?
“ทำไมหน้าเราไม่เท่ากัน?” เป็นคำถามที่หลายคนอาจเคยสงสัย เมื่อส่องกระจก อาจจะพบว่าใบหน้าไม่ได้สมมาตรกันอย่างสมบูรณ์แบบ บางคนอาจมีปัญหาเรื่องโครงหน้าเบี้ยวอย่างชัดเจน จนรู้สึกไม่มั่นใจในตัวเอง แต่ความจริงแล้วใบหน้าของคนเราแทบทุกคนนั้นไม่สมมาตรกันอยู่แล้ว แล้วโครงหน้าเบี้ยวคืออะไร? ทำไมใบหน้าเราถึงไม่เท่ากัน? และสามารถแก้ไขได้ไหม? บทความนี้จะช่วยให้คนไข้เข้าใจถึงสาเหตุและแนวทางการรักษาอย่างถูกต้อง
โครงหน้าเบี้ยว คืออะไร

โครงหน้าเบี้ยว คือ ภาวะที่ใบหน้าทั้งสองข้างไม่สมมาตรกันอย่างชัดเจน โดยอาจเกิดจากความผิดปกติของโครงสร้างกระดูกใบหน้า เช่น ขากรรไกรบน ขากรรไกรล่าง โหนกแก้ม หรือคางที่เบี้ยวเอียง ซึ่งอาจเป็นมาตั้งแต่กำเนิดหรือเกิดจากอุบัติเหตุ
โครงหน้าเบี้ยว มีลักษณะอย่างไร

ลักษณะของโครงหน้าเบี้ยว ที่สามารถสังเกตได้มีหลายอย่าง ลองดูว่ามีข้อไหนที่ตรงบ้างไหม
ใบหน้าไม่สมมาตรกัน หากลากเส้นตรงจากหน้าผากลงมา ใบหน้าทั้งสองข้างจะไม่เท่ากัน
ปากและมุมปากไม่เท่ากัน สังเกตว่าปากหรือมุมปากเอียงไปด้านใดด้านหนึ่ง
คางเอียง คางไม่ได้อยู่ตรงกลางใบหน้า แต่จะเบี่ยงไปข้างใดข้างหนึ่ง
โหนกแก้มไม่เท่ากัน โหนกแก้มทั้งสองข้างมีขนาดหรือความสูงไม่เท่ากัน
ใบหน้าดูไม่สมดุล เมื่อมองภาพรวมแล้วรู้สึกว่าใบหน้าไม่เข้ารูปหรือไม่ได้สัดส่วนที่ลงตัว
ปัญหาในการเคี้ยวอาหาร ในบางกรณีที่โครงหน้าเบี้ยวรุนแรง อาจทำให้มีปัญหาในการเคี้ยวอาหารได้
โครงหน้าเบี้ยว เกิดจากอะไรบ้าง
สาเหตุของโครงหน้าเบี้ยว อาจเกิดจากปัจจัยหลายอย่าง ดังนี้พันธุกรรม บางครั้งความไม่สมมาตรของใบหน้าก็เป็นสิ่งที่ได้รับถ่ายทอดมาจากครอบครัว
การเจริญเติบโตที่ไม่สมดุล ในช่วงที่กระดูกกำลังเจริญเติบโต (ประมาณอายุ 18-20 ปี) หากกระดูกใบหน้าเติบโตไม่เท่ากัน ก็อาจทำให้โครงหน้าเบี้ยวได้
อุบัติเหตุ การบาดเจ็บหรืออุบัติเหตุที่รุนแรงอาจทำให้กระดูกใบหน้าหักหรือผิดรูปไปจากเดิม
โรคบางชนิด โรคเกี่ยวกับกล้ามเนื้อหรือเส้นประสาท เช่น กล้ามเนื้ออ่อนแรง หรือโรคเส้นประสาทใบหน้าอักเสบ ก็เป็นสาเหตุที่ทำให้ใบหน้าไม่สมมาตรได้เช่นกัน
โครงหน้าเบี้ยว ส่งผลเสียอย่างไร
ปัญหาจากโครงหน้าเบี้ยว ส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น ทำให้ขาดความมั่นใจในตัวเอง และในบางกรณีที่รุนแรง อาจส่งผลต่อการเคี้ยวอาหารและทำให้มีปัญหาในการสบฟันอีกด้วย
โครงหน้าเบี้ยว จัดฟันหายหรือไม่
การจัดฟันสามารถช่วยแก้ไขปัญหาโครงหน้าเบี้ยวได้ แต่จะขึ้นอยู่กับสาเหตุของความเบี้ยวนั้น ๆ
กรณีที่จัดฟันแล้วดีขึ้น
ถ้าโครงหน้าเบี้ยวมาจากปัญหาการสบฟันที่ไม่ถูกต้อง การจัดฟันจะช่วยปรับตำแหน่งฟันให้เรียงตัวกันอย่างเหมาะสม ซึ่งจะทำให้ใบหน้าดูสมมาตรมากขึ้นได้
กรณีที่ต้องผ่าตัดร่วมด้วย
แต่ถ้าสาเหตุหลักมาจากความผิดปกติของกระดูกขากรรไกร เช่น ขากรรไกรยื่นออกมาไม่เท่ากัน การจัดฟันอย่างเดียวจะไม่พอ จำเป็นต้องมีการผ่าตัดขากรรไกรเพื่อปรับโครงสร้างให้เข้าที่ แล้วจึงจัดฟันเพื่อแก้ไขการสบฟันให้สมบูรณ์อีกครั้ง
การรักษาโครงหน้าเบี้ยว สามารถทำได้อย่างไรบ้าง
การรักษาโครงหน้าเบี้ยวมีหลายวิธี ขึ้นอยู่กับสาเหตุและความรุนแรงของแต่ละบุคคล
- การจัดฟัน เหมาะสำหรับผู้ที่มีปัญหาโครงหน้าเบี้ยวจากการสบฟันผิดปกติ
- การผ่าตัดขากรรไกร เป็นวิธีรักษาที่จำเป็นเมื่อโครงหน้าเบี้ยวอย่างชัดเจนจากความผิดปกติของโครงสร้างกระดูก
การจัดฟันร่วมกับการผ่าตัดขากรรไกร มีขั้นตอนเป็นอย่างไร

การรักษาจัดฟันร่วมกับผ่าตัดขากรรไกร ที่ EU Oral & Maxillofacial Surgery เป็นการทำงานร่วมกันระหว่างทีมทันตแพทย์จัดฟันและทีมศัลยแพทย์เพื่อแก้ไขปัญหาโครงสร้างใบหน้าและฟันอย่างครอบคลุม ซึ่งขั้นตอนการรักษาจะมีดังนี้
- การวินิจฉัยและวางแผน
เริ่มจากการนัดปรึกษา กับทีมศัลยแพทย์เพื่อวินิจฉัยปัญหาอย่างละเอียด จากนั้นจะมีการพิมพ์ปาก, ถ่ายภาพใบหน้า, และเอกซเรย์ เพื่อให้ทีมศัลยแพทย์สามารถวางแผนการรักษาที่แม่นยำและเหมาะสมกับคนไข้ที่สุด - เตรียมฟันให้พร้อม
ขั้นตอนต่อมาคือการจัดฟันล่วงหน้า ประมาณ 1-2 ปี เพื่อปรับตำแหน่งฟันให้เข้าที่และพร้อมสำหรับการผ่าตัด เมื่อฟันและโครงสร้างใบหน้าพร้อมแล้ว ก็จะเข้าสู่ขั้นตอนต่อไป - การผ่าตัด
เมื่อทุกอย่างพร้อมศัลยแพทย์จะทำการผ่าตัดขากรรไกร ในโรงพยาบาลภายใต้การดมยาสลบ โดยทั่วไปจะใช้เวลาพักฟื้นในโรงพยาบาลประมาณ 2-5 วัน หลังผ่าตัด - ปรับการสบฟัน
หลังจากผ่าตัด จะต้องจัดฟันหลังผ่าตัด ต่ออีกประมาณ 6-12 เดือน เพื่อปรับการสบฟันและจัดเรียงฟันให้เข้าที่และสวยงามในตำแหน่งใหม่ - การติดตามผล
ขั้นตอนสุดท้ายคือการติดตามผล อย่างต่อเนื่อง เพื่อให้มั่นใจว่าผลลัพธ์ที่ได้ตรงตามเป้าหมายและปัญหาไม่กลับมาอีก
วิธีเตรียมตัวก่อนการรักษาโครงหน้าเบี้ยว
การเตรียมตัวที่ดีจะช่วยให้การผ่าตัดเป็นไปอย่างราบรื่นและปลอดภัย ลองทำตามคำแนะนำเหล่านี้ได้เลย
งดยาและอาหารเสริมบางชนิด ควรงดยาแอสไพริน, ไอบิวโพรเฟน และวิตามินบางชนิดอย่างน้อย 2 สัปดาห์ก่อนการผ่าตัด
งดน้ำและอาหาร ต้องงดน้ำและอาหารอย่างน้อย 8 ชั่วโมงก่อนผ่าตัด เพราะต้องมีการดมยาสลบ
แจ้งประวัติสุขภาพ อย่าลืมแจ้งให้ศัลยแพทย์ทราบเกี่ยวกับโรคประจำตัวและยาที่ทานเป็นประจำทั้งหมด
ดูแลความสะอาด รักษาสุขอนามัยในช่องปากให้สะอาดอยู่เสมอ ทั้งการแปรงฟันและบ้วนปาก
ตรวจสุขภาพ เข้าตรวจสุขภาพและประเมินความพร้อมของร่างกายอย่างละเอียดก่อนการผ่าตัด
งดเหล้าและบุหรี่: งดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และบุหรี่ทั้งก่อนและหลังการผ่าตัดตามคำแนะนำของศัลยแพทย์
วิธีดูแลตัวเองหลังรักษาโครงหน้าเบี้ยว

การดูแลตัวเองหลังผ่าตัดเป็นเรื่องสำคัญมากเลย เพื่อให้แผลหายเร็วและผลลัพธ์ออกมาดีที่สุด ลองทำตามคำแนะนำเหล่านี้ได้เลย
- นอนพักพร้อมหนุนศีรษะสูง ในช่วงแรกควรนอนพักผ่อนให้มาก และหนุนศีรษะให้สูงกว่าลำตัว เพื่อช่วยลดอาการบวม
- ทานยาและปฏิบัติตามคำแนะนำ ทานยาที่ศัลยแพทย์สั่งให้ครบถ้วน และปฏิบัติตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัด
- ประคบเย็นและประคบอุ่น ประคบเย็นในช่วงแรกเพื่อลดอาการบวม จากนั้นค่อยเปลี่ยนเป็นประคบอุ่นในวันถัดไป
- การเลือกอาหาร ในช่วงประมาณ 1 เดือน หลังผ่าตัด ควรทานอาหารอ่อนหรืออาหารเหลว เพื่อไม่ให้กระทบกระเทือนแผล
- หลีกเลี่ยงกิจกรรมหนัก งดกิจกรรมที่ต้องออกแรงมาก และงดการสูบบุหรี่หรือดื่มแอลกอฮอล์ตามคำแนะนำของศัลยแพทย์อย่างเคร่งครัด
- รักษาความสะอาดในช่องปาก หมั่นดูแลความสะอาดในช่องปากอยู่เสมอ และบ้วนปากบ่อย ๆ เพื่อป้องกันการติดเชื้อ
การจัดฟันร่วมกับการผ่าตัดขากรรไกรเหมาะกับใคร
การจัดฟันร่วมกับการผ่าตัดขากรรไกรเหมาะกับผู้ที่มีปัญหาโครงสร้างใบหน้าและฟันที่ซับซ้อนและไม่สามารถแก้ไขได้ด้วยการจัดฟันเพียงอย่างเดียว
- ผู้ที่มีความผิดปกติของโครงสร้างกระดูก เช่น ขากรรไกรยื่น, ขากรรไกรหดสั้น, หรือใบหน้าเบี้ยวจากความผิดปกติของกระดูก
- ผู้ที่มีปัญหาสุขภาพช่องปากที่รุนแรง เช่น การสบฟันผิดปกติอย่างมาก ฟันซ้อนเกจนส่งผลต่อการเคี้ยวอาหารและการพูด
- ผู้ที่ต้องการผลลัพธ์ที่ถาวรและครอบคลุม ทั้งในด้านความสวยงามของโครงหน้าและการทำงานของขากรรไกรให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น
การจัดฟันร่วมกับการผ่าตัดขากรรไกรไม่เหมาะกับใคร
การจัดฟันร่วมกับการผ่าตัดขากรรไกรอาจไม่เหมาะกับทุกคน โดยเฉพาะผู้ที่มีลักษณะดังต่อไปนี้
- ผู้ที่มีปัญหาสุขภาพ ผู้ที่มีโรคประจำตัวรุนแรง หรือร่างกายไม่พร้อมสำหรับการผ่าตัดใหญ่
- ผู้ที่ไม่พร้อมสำหรับการรักษาที่ยาวนาน เนื่องจากขั้นตอนการรักษาค่อนข้างใช้เวลานาน ทั้งช่วงจัดฟันก่อนผ่าตัดและหลังผ่าตัด รวมถึงต้องมีการดูแลตัวเองอย่างเคร่งครัด
- ผู้ที่มีปัญหาฟันเพียงเล็กน้อย หากปัญหาอยู่ที่ฟันเพียงอย่างเดียวและไม่ได้เกี่ยวข้องกับโครงสร้างกระดูก การจัดฟันอย่างเดียวก็เพียงพอแล้ว
ประโยชน์ของการจัดฟันร่วมกับการผ่าตัดขากรรไกร

การจัดฟันร่วมกับการผ่าตัดขากรรไกรมีประโยชน์หลายอย่างที่ช่วยให้ชีวิตดีขึ้นได้จริง
- รูปลักษณ์ที่ดีขึ้น ช่วยให้รูปหน้าและฟันสมดุล และสวยงามขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
- ฟังก์ชันการทำงานดีขึ้น แก้ไขปัญหาการสบฟันและการเคี้ยวอาหาร ทำให้ทานอาหารได้ง่ายขึ้น
- สุขภาพโดยรวมดีขึ้น ในบางกรณี การผ่าตัดยังช่วยแก้ปัญหาเรื่องการพูดและการหายใจ ได้อีกด้วย
- ความมั่นใจที่เพิ่มขึ้น เมื่อรูปลักษณ์และสุขภาพดีขึ้น ก็จะช่วยให้คุณมีความมั่นใจและมี คุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
ข้อดีและข้อเสียของการรักษาโครงหน้าเบี้ยว
การรักษาโครงหน้าเบี้ยว ถือเป็นการลงทุนที่คุ้มค่า แต่ก็มีบางสิ่งที่ต้องพิจารณาก่อนตัดสินใจ
ข้อดีของการรักษา
- แก้ไขอย่างถาวร การรักษานี้ช่วยแก้ปัญหาที่โครงสร้างใบหน้าได้อย่างยั่งยืนและถาวร
- ฟื้นฟูการทำงาน ช่วยให้คนไข้กลับมาเคี้ยวอาหารและสบฟันได้ดีขึ้น ทำให้ใช้ชีวิตประจำวันได้ง่ายขึ้น
- เพิ่มความสวยงาม ใบหน้าจะกลับมา สมมาตรและสวยงาม ขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
ข้อเสียของการรักษา
- ใช้เวลานาน การรักษาค่อนข้างใช้เวลานาน บางครั้งอาจกินเวลาเป็นปี
- มีความเสี่ยง เหมือนกับการผ่าตัดใหญ่ทั่วไป ที่อาจมีความเสี่ยงเรื่องการติดเชื้อหรืออาการบวมช้ำ
- ค่าใช้จ่ายสูง การรักษาประเภทนี้มีค่าใช้จ่ายที่ค่อนข้างสูง
การป้องกันโครงหน้าเบี้ยวเบื้องต้น
การป้องกันโครงหน้าเบี้ยว สามารถเริ่มได้จากพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน
- เลี่ยงพฤติกรรมที่กดทับใบหน้า พยายามหลีกเลี่ยงการนั่งเท้าคาง นอนคว่ำ หรือนอนตะแคงข้างเดียวเป็นประจำ เพราะพฤติกรรมเหล่านี้อาจทำให้เกิดแรงกดทับที่ส่งผลต่อโครงสร้างใบหน้าได้
- ดูแลสุขภาพช่องปากให้ดี หมั่นตรวจสุขภาพฟันและดูแลความสะอาดในช่องปากอยู่เสมอ หากพบปัญหาการสบฟันผิดปกติ ควรรีบปรึกษาทันตแพทย์เพื่อแก้ไข
- รักษาอาการบาดเจ็บทันที หากเกิดอุบัติเหตุหรือมีอาการเจ็บป่วยที่กระทบกระเทือนใบหน้า เพื่อป้องกันความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นในระยะยาว
ราคาการจัดฟันร่วมกับการผ่าตัดขากรรไกร
ค่าใช้จ่ายสำหรับการจัดฟันร่วมกับผ่าตัดขากรรไกรจะค่อนข้างสูงกว่าการจัดฟันแบบปกติ เพราะเป็นการผ่าตัดใหญ่ที่ต้องทำในโรงพยาบาลและใช้เทคนิคซับซ้อน สามารถส่งรูปภาพเพื่อขอคำปรึกษาและประเมินราคาได้ที่ LINE: https://page.line.me/fxl6554w
แก้โครงหน้าเบี้ยวที่ไหนดี
ถ้ากำลังมองหาที่ปรึกษาเรื่องการแก้ไขโครงหน้าเบี้ยวที่เกาหลี ควรพิจารณาจากปัจจัยเหล่านี้ เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุดและปลอดภัย
- ทีมศัลยแพทย์ครบวงจร ควรเลือกคลินิกที่มีทีมศัลยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง ทั้งศัลยแพทย์โครงหน้าและขากรรไกร รวมถึงทันตแพทย์จัดฟันที่ทำงานร่วมกันได้อย่างใกล้ชิด
- เทคโนโลยีที่ทันสมัย คลินิกที่ดีควรมีเครื่องมือและเทคโนโลยีที่ทันสมัย เช่น เครื่อง 3D CT Scan ที่ช่วยให้ศัลยแพทย์สามารถประเมินโครงสร้างใบหน้าและเส้นประสาทได้อย่างแม่นยำ
- มาตรฐานความปลอดภัยสูง ควรตรวจสอบให้แน่ใจว่าสถานพยาบาลมีมาตรฐานความปลอดภัยที่ดีเยี่ยม ทั้งห้องผ่าตัดที่สะอาด และทีมบุคลากรทางการแพทย์ที่มีประสบการณ์
- การดูแลหลังผ่าตัด การติดตามผลและดูแลอย่างต่อเนื่องเป็นสิ่งสำคัญมาก เลือกคลินิกที่ให้บริการดูแลหลังผ่าตัดอย่างครบวงจร เพื่อให้มั่นใจว่าผลลัพธ์จะออกมาดีที่สุด
แก้โครงหน้าเบี้ยวที่ EU Oral & Maxillofacial Surgery ดีอย่างไร
[รูป Info]
EU Oral & Maxillofacial Surgery เป็นศูนย์ศัลยกรรมเฉพาะทางที่มีชื่อเสียงและได้รับความไว้วางใจจากทั้งชาวเกาหลีและชาวต่างชาติ เพราะมีข้อดีหลายอย่างที่ทำให้การแก้ไขโครงหน้าเบี้ยวเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัย
- ความเชี่ยวชาญและประสบการณ์
คนไข้จะได้เข้ารับการผ่าตัดจากทีมศัลยแพทย์เฉพาะทาง ที่มีประสบการณ์มากกว่า 8 ปี และเป็นอดีตศัลยแพทย์หลักจากรายการดังอย่าง Let Me In ซึ่งแสดงถึงความเชี่ยวชาญในด้านการแก้ไขโครงหน้าโดยเฉพาะ - ความปลอดภัยที่เหนือกว่า
ที่นี่ให้ความสำคัญกับความปลอดภัยเป็นอันดับแรก โดยมีการผ่าตัดในโรงพยาบาลเฉพาะทางด้านกระดูกโครงหน้าที่ได้มาตรฐาน และมีวิสัญญีแพทย์ดูแลแบบ 1:1 ตลอดการผ่าตัด ซึ่งช่วยให้คนไข้อุ่นใจได้เต็มที่ - ผลลัพธ์ที่สวยงามและเป็นธรรมชาติ
การรักษาที่ EU ไม่ได้แค่แก้ไขปัญหาการสบฟันเท่านั้น แต่ยังช่วยปรับความไม่สมดุลของโครงหน้า ให้ดูสมมาตรและสวยงามขึ้นด้วย โดยศัลยแพทย์จะใส่ใจในทุกรายละเอียดเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดูสวยเป็นธรรมชาติ และเหมาะสมกับคนไข้ที่สุด - ฟื้นตัวเร็ว
จุดเด่นอีกอย่างคือ หลังผ่าตัดไม่มีสายเดรนเลือด ซึ่งช่วยลดอาการบวมและทำให้คนไข้ฟื้นตัวได้เร็วกว่า ทำให้กลับไปใช้ชีวิตได้ตามปกติเร็วขึ้น
คำถามที่พบบ่อย (FAQs)
ผ่าตัดขากรรไกร แก้โครงหน้าเบี้ยวเจ็บไหม?
ในระหว่างการผ่าตัด จะไม่สึกเจ็บปวดเลย เพราะจะมีการดมยาสลบ โดยทีมวิสัญญีแพทย์ดูแลอย่างใกล้ชิดตลอดการผ่าตัด
ผ่าตัดขากรรไกรทำได้ตอนอายุเท่าไหร่?
โดยปกติแล้ว การผ่าตัดขากรรไกรควรทำเมื่อการเจริญเติบโตของกระดูกหยุดลงแล้ว เพื่อป้องกันไม่ให้โครงหน้าเปลี่ยนแปลงในอนาคต ซึ่งโดยทั่วไปคือ ผู้หญิงอายุ 18 ปีขึ้นไป และผู้ชายอายุ 20 ปีขึ้นไป
ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น?
แม้จะเป็นการผ่าตัดที่ปลอดภัย แต่ก็มีความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นได้ เช่น เลือดออก, การติดเชื้อ, อาการชา บริเวณริมฝีปากหรือคาง, กระดูกหัก, หรือฟันเสียหาย
สรุป
โครงหน้าเบี้ยวเป็นปัญหาที่หลายคนพบเจอ ซึ่งมีสาเหตุได้หลายอย่าง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของพันธุกรรม, การเจริญเติบโตที่ไม่สมดุล หรืออุบัติเหตุ การรักษาจะแตกต่างกันไปตามความรุนแรงของอาการ หากปัญหาไม่มาก อาจใช้แค่การจัดฟัน เพื่อปรับการสบฟันให้เข้าที่ แต่ถ้าความเบี้ยวเกิดจากโครงสร้างกระดูกที่ผิดรูปอย่างชัดเจนก็ต้องรักษาด้วยการจัดฟันร่วมกับการผ่าตัดขากรรไกร
สำหรับผู้ที่กำลังมองหาคลินิกที่มีคุณภาพ EU Oral & Maxillofacial Surgery เป็นตัวเลือกที่น่าสนใจ ที่นี่มีทีมศัลยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ พร้อมด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัย เพื่อการวินิจฉัยและวางแผนการรักษาที่แม่นยำ นอกจากนี้ยังให้ความสำคัญกับมาตรฐานความปลอดภัยในระดับสูง ทำให้คนไข้มั่นใจได้ว่าจะได้รับการรักษาที่ครอบคลุมและปลอดภัย พร้อมผลลัพธ์ที่สวยงามและเป็นธรรมชาติ
เอกสารอ้างอิง
- Kathryn Watson. (2023). Asymmetrical Face: What Is It, and Should You Be Concerned?. แหล่งข้อมูล : https://www.healthline.com/health/asymmetrical-face
- Wael K.A. Hussein, Shan R. Baker, Ahmed S. and et al. (2015). Crooked nose: The asymmetric face. แหล่งข้อมูล : https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2090074015000584
- Peter Morales-Brown. (2023). What to know about having an asymmetrical face. แหล่งข้อมูล : https://www.medicalnewstoday.com/articles/asymmetrical-face
- Victoria Hamilton. (2022). What to Know About Facial Asymmetry. แหล่งข้อมูล : https://www.webmd.com/a-to-z-guides/what-to-know-about-facial-asymmetry
